CLEAN ROOM

Czym jest clean room?

Clean room (pisany też cleanroom, po polsku: pomieszczenie czyste) to pomieszczenie, w którym w sposób kontrolowany utrzymuje się stężenie cząstek zawieszonych w powietrzu poniżej ustalonego poziomu. Kontrolowane są przy tym również temperatura, wilgotność i ciśnienie, a często także stężenie mikroorganizmów.

Cleanroom nie jest więc „bardzo dokładnie posprzątanym pomieszczeniem”. To zamknięty układ techniczny: szczelna zabudowa, wentylacja z filtracją, odpowiedni układ ciśnień i procedury wejścia, które razem utrzymują założoną klasę czystości przez cały czas trwania procesu.

Jak działa pomieszczenie czyste

Za utrzymanie czystości odpowiadają cztery mechanizmy działające jednocześnie:

Filtracja powietrza

Powietrze nawiewane do strefy przechodzi przez wielostopniowy układ filtrów, zakończony filtrami HEPA. To one zatrzymują cząstki, które w innym wypadku trafiłyby na produkt lub stanowisko pracy.

Krotność wymian powietrza

Powietrze w pomieszczeniu jest stale wymieniane, żeby usuwać cząstki generowane w trakcie procesu — przez maszyny, materiały i przede wszystkim przez ludzi. Im wyższa klasa czystości, tym większa wymagana liczba wymian na godzinę.

Kaskada ciśnień

Sąsiadujące strefy o różnej klasie czystości pracują pod różnym ciśnieniem. Dzięki nadciśnieniu powietrze przepływa zawsze od strefy czystszej do mniej czystej, a nie odwrotnie. Przy procesach z materiałem niebezpiecznym stosuje się układ odwrotny — podciśnienie.

Śluzy i dyscyplina wejścia

Największym źródłem zanieczyszczeń w cleanroomie jest człowiek. Dlatego wejście prowadzi przez śluzy osobowe z przebieralnią, a materiały wprowadza się przez oddzielne śluzy materiałowe lub przepusty.

Clean room a pomieszczenie czyste — czy to to samo?

Tak. „Clean room” to angielski termin, który przyjął się w polskiej praktyce przemysłowej; „pomieszczenie czyste” to jego odpowiednik używany w normach i dokumentacji. Spotkasz też zapis „cleanroom” łącznie oraz określenia „strefa czysta” i „pomieszczenie kontrolowane środowiskowo”.

Jeżeli szukasz konkretnie wykonawcy — zakres prac, etapy realizacji i klasy czystości opisaliśmy szczegółowo na stronie budowa pomieszczeń czystych.

Gdzie stosuje się cleanroomy

• Przemysł farmaceutyczny — wytwarzanie leków i wyrobów sterylnych, gdzie obowiązują dodatkowo wymagania GMP.
• Przemysł kosmetyczny — produkcja i konfekcjonowanie kosmetyków, zobacz fabryki kosmetyków.
• Laboratoria — badawcze, kontroli jakości i diagnostyczne, więcej na stronie laboratoria.
• Przemysł spożywczy — strefy pakowania i rozlewu produktów wrażliwych mikrobiologicznie.
• Elektronika — montaż podzespołów wrażliwych na zapylenie i ładunki elektrostatyczne.

Od czego zależy koszt clean roomu

Nie ma jednej ceny za metr kwadratowy cleanroomu — różnice między wycenami biorą się z kilku czynników:

• klasa czystości — im wyższa, tym droższa wentylacja, więcej filtracji i ostrzejsze wymagania szczelności;
• powierzchnia i układ stref — liczba śluz, przepustów i pomieszczeń pomocniczych;
• zakres instalacji — sama wentylacja czy również gazy techniczne, instalacje sanitarne i elektryczne;
• stan obiektu — budowa od podstaw czy adaptacja istniejącej hali, często przy czynnej produkcji;
• zakres dokumentacji — im bardziej regulowana branża, tym więcej dokumentacji odbiorowej.

Najszybszą drogą do konkretnej liczby jest przesłanie nam projektu lub rzutu pomieszczenia — wycenimy zakres i podamy realny termin realizacji.